Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd

Merthyr Tudful

Merthyr Tydfil County Borough Council
Room 238, Civic Centre, Castle Street
Merthyr Tydfil CF47 8AN
+44 01685 727400
FIS@merthyr.gov.uk


Bywyd cartref bositif

Efallai ei fod yn swnio’n amlwg, ond mae rhoi’r dechrau gorau i’ch plentyn yn cychwyn yn y cartref. Y mae bywyd cartref bositif yn gosod y sylfeini ar gyfer llwyddiant a sefydlogrwydd i’r dyfodol.

Dylai’ch cartref fod yn le magwriaethol, lle mae eich plentyn yn teimlo’n saff, wedi ei garu, wedi ei glywed a’i barchu.

Mae angen ymdriniaeth bositif os am ddatblygu amgylchedd lle bydd plant a theuluoedd yn ffynnu...sydd yn haws dweud na gwneud weithiau, yn arbennig gan y gall pob rhiant fod o dan bwysau a straen o bryd i’w gilydd.

Yn aml, gall eich bywyd yn y cartref fod y peth anoddaf i’w reoli, yn arbennig pan mae gennych chi deulu mawr a byddwch yn jyglo swyddi a chyfrifoldebau eraill.

Er hyn, mae rhai technegau positif all, os wnewch chi ddyfalbarhau â nhw, arwain at blentyn hapus sy’n ymddwyn yn well a rhieni sydd o dan lai o straen. 

Gosod ffiniau

Gall gosod ffiniau o’r blynyddoedd cynnar fod yn allweddol i sicrhau bod magu plant yn brofiad positif drwy sicrhau bod eich plant yn gwybod yr hyn sydd yn ac sydd ddim yn dderbyniol. Ffiniau yw diwedd y gân ac maent yn gwneud i blant deimlo’n saff, gan helpu teuluoedd i ddeall sut i drin ei gilydd.

Wrth sefydlu ffiniau, cadwch hwy yn syml ac yn gyson, a pheidiwch â gadael unrhyw bosibilrwydd am gamddealltwriaeth. Mae plant yn glyfar, ac os rhowch chi le iddynt wingo maen nhw’n siŵr o gael hyd iddo. Wrth iddynt fynd yn hŷn, byddant yn bendant yn dechrau sylwi ar y geiriau na fyddwch yn eu defnyddio, yn hytrach na’r geiriau y byddwch, felly sicrhewch eich bod yn glir am yr hyn yr ydych yn ei olygu.

Gyda phlant iau, mae’n bosib y bydd angen i chi esbonio iddyn nhw pam bod ffiniau yn bwysig er mwyn eu cadw’n saff, er enghraifft, pam na ddylen nhw gyffwrdd â phopty poeth. Mae angen cysondeb ffiniau ar blant, yn fach ac yn fawr, boed hynny yn cytuno i roi un fisged fel rhywbeth neis i’w fwyta neu’n gadael iddyn nhw chwarae gydag un tegan ar y tro.

Wrth i’r plant dyfu’n hŷn, byddant yn dechrau gwthio’r ffiniau drwy brofi’r terfynau. Bydd angen i chi weithio gyda’ch gilydd i addasu’r terfynau yma er mwyn adlewyrchu newidiadau yn eu hoedran, ymddygiad ac agweddau. 

Mae’n bosib y bydd angen i chi negydu gyda phlant hŷn ac yn eu harddegau pan fydd ffiniau yn canolbwyntio mwy ar ddiogelwch a lles, gan ei bod hi’n bosib y bydd gwahaniaethau rhwng eich gwerthoedd chi â’r rhai y maent yn eu dysgu drwy ffrindiau, cyfoedion â’r cyfryngau.

Gall edrych ar ôl plentyn eich rhoi o dan straen rhyfeddol a gall cadw ffiniau cadarn mewn lle gynorthwyo i leihau'r straen â’r poen meddwl sy’n digwydd yn ystod adegau anodd, gan y bydd posib i chi gyfeirio atyn nhw wrth ddelio gyda gwrthdaro. Sicrhewch eich bod yn cydnabod pan mae eich plentyn yn deall ac yn cadw at y rheolau yr ydych wedi eu gosod iddyn nhw, er mwyn iddyn nhw barhau i deimlo’n bositif am eich perthynas.

Disgyblaeth

Mae disgyblaeth yn faes magu plant y mae nifer o rieni a gwarchodwyr llawn amser yn ei chael yn anodd. Bydd rhai yn aml yn cymysgu disgyblaeth gyda chosbi, gan ei droi yn elfen negyddol o fagu plant. Mae’n bwysig cofio:

  • Nid yw pawb yr un fath, ac ni wneith yr un dull weithio i bawb, a bod plant hŷn yn ymateb yn wahanol i’r rheiny sy’n iau.
  • Gall disgyblaeth bositif, yn hytrach na chosbi, gynorthwyo i fagu eich perthynas gyda’ch plentyn yn ogystal â sefydlu’r ffiniau angenrheidiol er mwyn cynnal perthynas ac agweddau iach tuag at deulu, ffrindiau a chyfoedion.
  • Bydd rhiant a phlentyn yn gweld budd o gael ffiniau a gall disgyblaeth gael ei weithredu o’r dechrau’n deg ym mywyd eich plentyn, hyd at flynyddoedd olaf yr ysgol.

Sut mae posib disgyblu plentyn heb iddo droi yn negyddol?

Pan fyddwch yn wynebu gwrthdaro, gall fod yn anodd cadw’n amyneddgar ac mae gweiddi yn aml yn ddatrysiad syml. Does neb yn berffaith, ac mae’r mwyafrif o rieni yn ei chael hi’n anodd peidio colli tymer, ond drwy annog cyfathrebu â’ch gilydd ac annog gwrando, gallwch leihau’r drwgdeimlad a achosir gan ffrae neu gweryl mawr.

Gallai dewisiadau eraill yn lle ffurfiau negyddol o ddisgyblaeth (megis ergydio, all gael canlyniadau emosiynol a hirdymor) gynnwys:

  • Canmoliaeth bositif.
  • Cydnabyddiaeth o ymddygiad da.
  • Siartiau seren a systemau gwobrwyo sy’n addysgu plant o bwysigrwydd cydnabyddiaeth ohiriedig a sut mae ymddygiad da yn arwain at ganlyniadau da.
  • Pan nad oes posib osgoi disgyblaeth, mae amser allan yn aml yn fan cychwyn da ar gyfer plant ifanc a ddylai gael ei seilio ar funud am bob blwyddyn o fywyd.

Ar gyfer plant hŷn ac yn eu harddegau, gall diddymu braint arbennig fod yn ddull llwyddiannus o weithredu disgyblaeth.

Mae dulliau iach ac effeithiol yn cynnwys:

  • Diddymu amser gyda ffrindiau.
  • Diddymu amser o ddefnydd o deledu, Netflix a gweithgareddau hamdden eraill.
  • Dileu dros dro neu gyfyngu ar ffôn clyfar/tabled.

Hunan ofal

Efallai mai edrych ar ôl eich hun yw’r peth olaf ar eich meddwl pan fyddwch chi’n gofalu am deulu, ond mae’n bwysig i sicrhau nad ydych chi’n esgeuluso eich anghenion eich hun.

Mae’n hawdd i straen gael effaith mawr ar eich bywyd, ond drwy gynllunio a pharatoi gallwch neilltuo cyfnodau cyson ar gyfer chi eich hun i helpu rheoli straen.

Gellir cael sawl ffurf o hunan ofal a’i ystyr ydi gwneud beth sydd ei angen er mwyn magu nerth newydd. Pe bae chi’n mwynhau ymarfer corff, cerddoriaeth, darllen neu fath hir, gwnewch yn siŵr eich bod yn neilltuo amser i chi eich hun.

Mae hi’n hawdd colli gafael ar eich perthnasau personol, ond sicrhewch eich bod yn ceisio darganfod amser cyson gyda’ch ffrindiau eich hun, gall hyn fod mor syml â choffi ganol wythnos bob pythefnos. Gall gwrando ar broblemau rhywun arall fod yn ddull da o anghofio’ch rhai eich hun, a byddwch hefyd yn mwynhau gallu datgysylltu o fywyd fel rhiant a mwynhau hamddena gyda phobl sy’n bwysig i chi.  



© Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful Hawlfraint | Polisi Preifatrwydd | gwefan Ymwadiad | Rhoi gwybod am broblem gyda'r dudalen hon?